హిమాచల్ ప్రదేశ్ రాష్ట్రం ప్రస్తుతం అసాధారణమైన ఆర్థిక సవాళ్లను ఎదుర్కొంటోంది. రాష్ట్ర ఖజానాపై పెరుగుతున్న భారాన్ని తగ్గించేందుకు ముఖ్యమంత్రి సుఖ్వీందర్ సింగ్ సుఖు నేతృత్వంలోని కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. ఏప్రిల్ 2026 నుండి ఆరు నెలల పాటు ముఖ్యమంత్రి, మంత్రులు మరియు ఎమ్మెల్యేల వేతనాల్లో భారీగా కోత విధిస్తూ అధికారిక నోటిఫికేషన్ జారీ చేసింది. ఆర్థిక క్రమశిక్షణను పాటించడంలో భాగంగా ప్రజాప్రతినిధులే స్వచ్ఛందంగా ఈ నిర్ణయానికి మొగ్గు చూపడం గమనార్హం.
ఈ వేతన కోత నిబంధనల ప్రకారం.. ముఖ్యమంత్రి జీతంలో 50 శాతం, డిప్యూటీ సీఎం మరియు క్యాబినెట్ మంత్రుల వేతనంలో 30 శాతం, అలాగే ఎమ్మెల్యేలందరికీ 20 శాతం మేర తగ్గింపు ఉంటుంది. కేవలం ప్రజాప్రతినిధులే కాకుండా, ఉన్నతాధికారుల జీతాల్లో 30 శాతం, మధ్యస్థాయి అధికారుల జీతాల్లో 20 శాతం కోత విధించనున్నారు. 16వ ఆర్థిక సంఘం సిఫార్సుల మేరకు కేంద్రం నుంచి అందే ‘రెవెన్యూ లోటు గ్రాంట్’ నిలిచిపోవడంతో రాష్ట్రానికి ఏటా వచ్చే రూ.8,000 కోట్ల ఆదాయం ఆగిపోయింది. దీనివల్ల ఇప్పటికే రూ. లక్ష కోట్లకు పైగా అప్పుల్లో ఉన్న రాష్ట్ర ఆర్థిక పరిస్థితి మరింత దిగజారింది.
రాష్ట్ర ఆదాయం మరియు వ్యయాల మధ్య ఉన్న భారీ అంతరాన్ని పూడ్చేందుకు ఈ తాత్కాలిక చర్యలు చేపట్టినట్లు ప్రభుత్వం స్పష్టం చేసింది. అయితే, ఆదాయపు పన్ను మరియు ఇతర చట్టబద్ధమైన కోతలు మాత్రం పూర్తి వేతనం ఆధారంగానే లెక్కిస్తారు. ఆర్థిక పరిస్థితి మెరుగుపడిన తర్వాత వాయిదా వేసిన మొత్తాన్ని తిరిగి చెల్లిస్తామని ప్రభుత్వం హామీ ఇచ్చింది. ఉచిత హామీలు మరియు ప్రజాకర్షక పథకాల భారం పెరగడం, కేంద్ర గ్రాంట్లు నిలిచిపోవడం వంటి కారణాలే ఈ సంక్షోభానికి ప్రధాన కారణాలుగా విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
