ప్రశాంతతకు మారుపేరైన కెనడాలో ఇప్పుడు వేర్పాటువాద సెగలు రాజ్యాంగ సంక్షోభానికి దారితీస్తున్నాయి. కెనడాలోని కీలక రాష్ట్రం ఆల్బర్టాను ప్రత్యేక దేశంగా ప్రకటించాలని కోరుతూ ‘స్టే ఫ్రీ ఆల్బర్టా’ అనే సంస్థ ఆధ్వర్యంలో భారీ ఉద్యమం మొదలైంది. దాదాపు మూడు లక్షల మందికి పైగా ప్రజలు సంతకాలు చేసిన వినతిపత్రాన్ని ఎన్నికల సంఘానికి సమర్పించి, స్వాతంత్ర్యంపై ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ (రిఫరెండం) నిర్వహించాలని డిమాండ్ చేస్తున్నారు. దశాబ్దాలుగా పేరుకుపోయిన ఆర్థిక, రాజకీయ అసంతృప్తే ఈ ఉద్యమానికి ప్రధాన కారణమని తెలుస్తోంది.
ఆల్బర్టా ప్రజల అసంతృప్తికి ప్రధాన కారణాలు:
-
ఆర్థిక అసమానతలు: చమురు, సహజ వాయువు ఉత్పత్తిలో ఆల్బర్టా అగ్రస్థానంలో ఉంది. ఫెడరల్ ప్రభుత్వానికి భారీగా పన్నులు చెల్లిస్తున్నప్పటికీ, కేంద్రం నుంచి తిరిగి వచ్చే నిధుల్లో తమకు అన్యాయం జరుగుతోందని స్థానికులు భావిస్తున్నారు. ఉదాహరణకు, 2023-24లో సమానత్వ నిధుల కింద పంచిన 23 బిలియన్ డాలర్లలో ఆల్బర్టాకు ఏమీ దక్కకపోవడం ఆగ్రహానికి దారితీసింది.
-
రాజకీయ వైరుధ్యాలు: ఆల్బర్టా సంప్రదాయవాద (Conservative) భావజాలం కలిగిన రాష్ట్రం. అయితే కేంద్రంలోని లిబరల్ ప్రభుత్వం అమలు చేస్తున్న పర్యావరణ విధానాలు, కార్బన్ పన్నులు తమ చమురు పరిశ్రమను దెబ్బతీస్తున్నాయని అక్కడి నేతలు ఆరోపిస్తున్నారు. తమ నిధులను ఇతర పేద రాష్ట్రాల అభివృద్ధికి వాడుకుంటూ, తమ పరిశ్రమలపై ఆంక్షలు విధించడం పట్ల వారు తీవ్ర అసంతృప్తితో ఉన్నారు.
అయితే, ఆల్బర్టా ప్రత్యేక దేశంగా మారడం అంత సులభం కాదని నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు. కెనడా రాజ్యాంగం ప్రకారం రిఫరెండం నిర్వహించాలన్నా ‘క్లారిటీ యాక్ట్’ వంటి కఠినమైన నిబంధనలు ఉన్నాయి. కేవలం సాధారణ మెజారిటీ సరిపోదని, ఫెడరల్ పార్లమెంట్ ఆమోదం కూడా అవసరమని చెబుతున్నారు. అంతేకాకుండా, అక్కడి స్వదేశీ తెగలు (Indigenous Tribes) తమ హక్కుల కోసం ఇప్పటికే కోర్టును ఆశ్రయించడంతో సంతకాల ధృవీకరణ ప్రక్రియ నిలిచిపోయింది.
ఒకవేళ చట్టపరమైన అడ్డంకులు తొలగి ఆల్బర్టా విడిపోయినా, ఒక కొత్త దేశంగా నిలదొక్కుకోవడం ఒక సవాలుతో కూడుకున్న పని. సొంత కరెన్సీ, సైన్యం, సెంట్రల్ బ్యాంక్ ఏర్పాటు చేయడంతో పాటు అంతర్జాతీయ వాణిజ్య ఒప్పందాలు కుదుర్చుకోవడానికి కనీసం పదేళ్ల సమయం పడుతుందని అంచనా. ఏది ఏమైనప్పటికీ, ప్రస్తుత పరిస్థితులు కెనడా ప్రభుత్వానికి పెద్ద తలనొప్పిగా మారాయి.
