వెనిజులాలో వరుస భూకంపాలు.. కొన్ని క్షణాల ముందే లక్షలాది మందిని హెచ్చరించిన గూగుల్

దక్షిణ అమెరికా దేశమైన వెనిజులాను అతలాకుతలం చేసిన భీకర జంట భూకంపాల వేళ ఆధునిక సాంకేతికత వేలాది మంది ప్రాణాలను కాపాడటంలో కీలక పాత్ర పోషించింది. వందేళ్లలోనే ఎన్నడూ చూడని విధంగా సంభవించిన ఈ విపత్తులో ఎత్తైన భవనాలు కుప్పకూలుతున్న సమయంలో, గూగుల్ యొక్క ‘ఆండ్రాయిడ్ ఎర్త్‌క్వేక్ అలర్ట్ సిస్టమ్’ ($AndroidEarthquakeAlertSystem$) అక్కడి ప్రజలకు పెద్ద రక్షణ కవచంగా మారింది. భూకంపం సంభవించడానికి కేవలం కొన్ని క్షణాల ముందే లక్షలాది మంది స్మార్ట్‌ఫోన్లకు గూగుల్ ముందస్తు అత్యవసర హెచ్చరికలను జారీ చేయడంతో, అలర్ట్ మెసేజ్‌లు చూసి అప్రమత్తమైన వేలాది మంది ప్రజలు తక్షణమే ఇళ్ల నుండి బయటకు పరుగులు తీసి తమ ప్రాణాలను దక్కించుకున్నారు.

సాధారణ సాంప్రదాయ భూకంప హెచ్చరిక వ్యవస్థల కంటే వేగంగా గూగుల్ ఈ ప్రమాదాన్ని గుర్తించడానికి మన చేతుల్లో ఉండే స్మార్ట్‌ఫోన్‌లలోని ‘యాక్సిలరోమీటర్’ ($Accelerometer$) అనే చిన్న సెన్సార్ కారణం. సాధారణంగా ఫోన్‌ను అడ్డంగా తిప్పినప్పుడు స్క్రీన్ ఆటోమేటిక్‌గా రొటేట్ అవ్వడానికి ఉపయోగపడే ఈ సెన్సార్‌కు, భూమిలో వచ్చే అతి సూక్ష్మమైన కంపనాలను కూడా పసిగట్టే సామర్థ్యం ఉంది. వెనిజులాలో భూకంప తరంగాలు మొదలైనప్పుడు ఆ పరిధిలోని వేలాది ఫోన్లలోని యాక్సిలరోమీటర్లు ఆ వైబ్రేషన్లను రికార్డ్ చేసి శరవేగంగా గూగుల్ సర్వర్లకు సిగ్నల్స్ పంపాయి. ఒకే ప్రాంతంలోని వందలాది ఫోన్ల నుండి ఒకే రకమైన సిగ్నల్స్ అందిన వెంటనే, గూగుల్ ప్రత్యేక అల్గారిథమ్ దానిని భూకంపంగా నిర్ధారించి క్షణాల వ్యవధిలో ఆ ప్రాంతంలోని మిగతా ఆండ్రాయిడ్ వినియోగదారులందరికీ ‘టేక్ యాక్షన్’ అలర్ట్‌లను జారీ చేసింది.

టెక్ నిపుణుల విశ్లేషణ ప్రకారం.. భూకంపాలు ఎప్పుడూ ఒకేసారి పెద్ద కుదుపుతో రావు, అవి తరంగాల రూపంలో ప్రయాణిస్తాయి. మొదట వచ్చే ‘ప్రైమరీ వేవ్స్’ ($P\text{–}waves$) సెకనుకు 6 కిలోమీటర్ల వేగంతో ప్రయాణిస్తాయి కానీ వీటివల్ల పెద్దగా నష్టం జరగదు. ఆ తర్వాత వచ్చే ‘సెకండరీ వేవ్స్’ ($S\text{–}waves$) సెకనుకు 3 నుండి 4 కిలోమీటర్ల వేగంతో వస్తూ భారీ వినాశనాన్ని సృష్టిస్తాయి. ఆండ్రాయిడ్ ఫోన్లు అత్యంత సున్నితమైన ప్రైమరీ వేవ్స్ రాకను ముందే గుర్తించి గూగుల్ సర్వర్‌ను అలర్ట్ చేయడం వల్ల, ప్రధాన వినాశకర తరంగాలు భూమిని తాకడానికి ముందే ప్రజలకు ఇళ్లను వీడి సురక్షిత ప్రాంతాలకు వెళ్లడానికి విలువైన సమయం దొరికింది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా దాదాపు 200 కోట్ల ఫోన్లలో అందుబాటులో ఉన్న ఈ ఫీచర్ 2023 నుండి భారతదేశంలోనూ లైవ్‌లోకి వచ్చింది. ఆండ్రాయిడ్ 5 అంతకంటే ఆధునిక వెర్షన్ ఉన్న ప్రతి ఫోన్‌లోనూ లభించే ఈ ముందస్తు హెచ్చరికలు రావాలంటే ఫోన్‌లో ఎల్లప్పుడూ మొబైల్ డేటా లేదా వైఫై మరియు లొకేషన్ ఆన్ చేసి ఉండటం తప్పనిసరి.