అంతరిక్ష పరిశోధనారంగంలో సరికొత్త విప్లవానికి పునాది వేసిన ప్రపంచ ప్రఖ్యాత అమెరికన్ కంప్యూటర్ సైంటిస్ట్, ‘సాఫ్ట్‌వేర్ ఇంజనీరింగ్’ రూపకర్త మార్గరెట్ హామిల్టన్ (90) కన్నుమూశారు. ఆమె తుదిశ్వాస విడిచినట్లు ప్రముఖ అంతర్జాతీయ పరిశోధనా సంస్థ మసాచుసెట్స్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ (MIT) అధికారికంగా ప్రకటించింది. 1960ల నాటి పురుషాధిక్య సమాజంలోనే ఎంఐటీ ఇన్‌స్ట్రుమెంటేషన్ లాబొరేటరీలో సాఫ్ట్‌వేర్ ఇంజనీరింగ్ విభాగానికి డైరెక్టర్‌గా పనిచేసిన ఆమె.. అమెరికా అంతరిక్ష పరిశోధన సంస్థ ‘నాసా’ చేపట్టిన చారిత్రాత్మక ‘అపోలో’ మూన్ మిషన్ల కోసం ఆన్-బోర్డ్ ఫ్లైట్ సాఫ్ట్‌వేర్ రూపొందించిన సుమారు 100 మంది శాస్త్రవేత్తల బృందానికి విజయవంతంగా నాయకత్వం వహించారు.
1969లో మానవజాతి చరిత్రలోనే అద్భుత అధ్యాయంగా నిలిచిన ‘అపోలో-11’ మిషన్‌లో వ్యోమగాములు నీల్ ఆర్మ్‌స్ట్రాంగ్, బజ్ ఆల్డ్రిన్‌లు చంద్రుడి ఉపరితలంపై సురక్షితంగా అడుగుపెట్టడంలో మార్గరెట్ హామిల్టన్ రాసిన కంప్యూటర్ ప్రోగ్రామింగ్ ప్రాణవాయువులా నిలిచింది. లూనార్ మాడ్యూల్ జాబిల్లిపై ల్యాండ్ కావడానికి కేవలం మూడు నిమిషాల ముందు.. రాడార్ వ్యవస్థ నుంచి వచ్చిన అనవసర సమాచారంతో కంప్యూటర్ వ్యవస్థ పూర్తిగా ఓవర్‌లోడ్ అయి ‘1202’, ‘1201’ అలారాలు మోగాయి. అలాంటి అత్యంత సంక్లిష్ట క్షణాల్లో సైతం మార్గరెట్ ముందస్తుగా డిజైన్ చేసిన ‘అసింక్రోనస్ ఎగ్జిక్యూషన్’ మరియు ‘ప్రియారిటీ డిస్‌ప్లే’ విధానం వల్ల కంప్యూటర్ అనవసర పనులను పక్కనపెట్టి కేవలం ల్యాండింగ్ థ్రస్టర్ల నియంత్రణపైనే దృష్టి కేంద్రీకరించడంతో పెను ప్రమాదం తప్పి మిషన్ సంపూర్ణ విజయం సాధించింది.
కంప్యూటర్ సైన్స్‌ను ఒక ప్రత్యేక శాస్త్ర విభాగంగా నిలబెట్టేందుకు ‘సాఫ్ట్‌వేర్ ఇంజనీరింగ్’ అనే సరికొత్త పదాన్ని నాణేంలా సృష్టించిన మార్గరెట్ హామిల్టన్ సేవలను ప్రపంచ దేశాలు వేనోళ్ల కొనియాడాయి. ఆమె అందించిన అసాధారణ సాంకేతిక సేవలకు గాను 2016లో అప్పటి అమెరికా అధ్యక్షుడు బరాక్ ఒబామా చేతుల మీదుగా అమెరికా అత్యున్నత పౌర పురస్కారమైన ‘ప్రెసిడెన్షియల్ మెడల్ ఆఫ్ ఫ్రీడమ్’తో పాటు నాసా విశిష్ట సేవా పురస్కారాలు ఆమెను వరించాయి. ఆధునిక ఏవియేషన్, అంతరిక్ష పరిశోధనలు, టెక్నాలజీ రంగంలో ఎంతోమంది మహిళా ఇంజనీర్లకు రోల్ మోడల్‌గా నిలిచిన మార్గరెట్ హామిల్టన్ నిష్క్రమణతో అంతర్జాతీయ వైజ్ఞానిక లోకం శోకసంద్రంలో మునిగిపోయింది.
